Alkohol ma zniknąć z tych miejsc. Branża proponuje nowy standard sprzedaży
Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego zaprezentowała koncepcję sprzedaży bezwitrynowej alkoholu. Zakłada ona, że napoje alkoholowe nie będą eksponowane na otwartych półkach ani w strefach kas. Dostęp dla dorosłych konsumentów pozostaje legalny, ale ograniczone zostają bodźce wizualne sprzyjające zakupom impulsywnym.
Model opiera się na zmianie środowiska zakupowego, a nie na ograniczaniu liczby punktów sprzedaży czy koncesji.
Dane z zagranicy: ekspozycja zwiększa sprzedaż
Badania z Wielkiej Brytanii pokazują, że silna ekspozycja alkoholu może zwiększać sprzedaż piwa o 23 proc., wina o 34 proc., a alkoholi mocnych o 46 proc. Z kolei analizy z Nowej Zelandii wskazują, że w 85 proc. wizyt dzieci w sklepach alkohol był w zasięgu wzroku, co sprzyja jego normalizacji.
Estonia, która w 2019 r. wprowadziła częściowe ograniczenie ekspozycji, odnotowała w ciągu kilku miesięcy spadek zakupów impulsywnych oraz znaczną redukcję kontaktu wzrokowego z alkoholem.
Perspektywa zdrowia publicznego
Eksperci podkreślają, że nadmierne spożycie alkoholu wiąże się z ryzykiem chorób przewlekłych, urazów, zatruć oraz kryzysów psychicznych. Stała ekspozycja alkoholu w przestrzeni handlowej może działać jak bodziec wyzwalający impuls zakupowy, szczególnie u osób w terapii uzależnień.
Ograniczenie widoczności alkoholu ma wspierać osoby próbujące ograniczyć picie i zmniejszać społeczne koszty nadużywania alkoholu.
Konsument i świadomy wybór
Organizacje konsumenckie zwracają uwagę, że silna ekspozycja alkoholu w strefach kas sprzyja decyzjom podejmowanym bez planu. Sprzedaż bezwitrynowa ma sprzyjać bardziej świadomym wyborom i zmniejszać presję marketingową w przestrzeni sklepu.
Przedstawiciele branży wskazują, że 94 proc. zakupów alkoholu w Polsce odbywa się poza stacjami paliw. Dlatego – ich zdaniem – realny wpływ na zdrowie publiczne mogą mieć jedynie rozwiązania systemowe obejmujące cały handel detaliczny, a nie pojedynczy kanał sprzedaży.
Nowy model ma być propozycją do szerszej dyskusji o polityce alkoholowej, łączącej regulacje, edukację i odpowiedzialność sprzedawców.